Es mācēju danci vest (2018)

Ieva Epnere

Ieva Epnere werkt met fotografie, video en textiel. Persoonlijke en intieme verhalen vormen de uitgangspunten voor haar artistieke reflecties op identiteit, geschiedenis, traditie en rituelen. In de video-installatie Es mācēju danci vest, Lets voor ‘ik weet hoe ik moet dansen’, zoomt Epnere in op de oorspronkelijke inhoud van Letse volksdansen. Gestript van alle in de 20ste eeuw toegevoegde elementen, toont ze de essentie van het dansvocabulaire. Over het algemeen in stilte en slechts kort in traditionele kledij uitgevoerd, gaat de aandacht volledig naar de choreografie en de interactie tussen de dansers. Details en nuances die anders overstemd worden door de muziek, worden opgemerkt.

Ooit werd dans ingezet als een rituele schepping van de wereld, als middel om orde te scheppen in de chaos. Geëvolueerd van een heilig ritueel naar een seculiere voorstelling, ontwikkelden de basiselementen van de dans zich tot een interactief spel tussen het mannelijke en het vrouwelijke, vergelijkbaar met paringsdansen uit de natuur. In de 20ste eeuw kreeg het ornamentele karakter van de volksdans nationale trekken toegedicht. De dans kreeg de esthetiek van het (Russische) klassieke ballet aangemeten en droeg zo de ideologie uit van het autoritaire regime. Ook tijdens het Sovjetregime (1940–1941 en 1945–1991) functioneerden de dansgroepen onder de auspiciën van ‘cultuurhuizen’ die tot op vandaag bestaan. Volksdans ontwikkelt zich in Letland nog steeds, samen met lijndansen, ballroomdansen en buikdansen.

In dit experiment gaat Ieva Epnere na welke elementen cruciaal zijn in een dans. In hoeverre kan het oude model van dans – bestaande uit ruimte-tijd, woorden, muziek en de danseres – worden losgelaten? Op welk punt houdt een dans op dans te zijn? Is het wederzijdse vertrouwen tussen de dansers voldoende? In welke mate bepaalt muziek de dans of volstaat de choreografie? Zijn dans en melodie onafscheidelijk? Kan een ornament op zichzelf staan? En welke inhoud geven we vandaag aan deze dansen?

Credits: Es mācēju danci vest (2018), single channel video, 18:00’’, kleur, geluid. Courtesy Ieva Epnere. In samenwerking met Archives of Latvian Folklore, ILFA, UL (LU LFMI Latviešu folkloras krātuve). Dans: dansers van de University of Latvia folkloredansgroep DANDARI. Concept en regie: Ieva Epnere. Camera: Baiba Kļava. Camera-assistent en editing ingenieur: Miks Ramāns. Geluid: Ernests Ansons. Muzikant die oud strijkinstrument bespeelt uit de Baltische regio, ‘kokle’: Dace Bleikša. Gaffer: Ģederts Siliņš. Colorist: Jānis Blanks. Colorist (adviseur): Krišs Roziņš. Kostuumontwerper: Līga Krāsone. Assistent kostuumontwerper: Ilze Kaša. Tekst: Anita Vanaga. Vertaling: Ieva Lešinska en Geibere.