No one would have believed – Niemand zou hebben geloofd – Personne n’aurait cru

Wendy Morris en Runo Lagomarsino

De tentoonstelling Niemand zou hebben geloofd verenigt kunst, populaire cultuur en politiek. Ze spitst zich toe op het werk van twee hedendaagse kunstenaars, Wendy Morris en Runo Lagomarsino, die de koloniale erfenis en sciencefiction in een nieuw kader plaatsen. Beide vertrekken daarbij van het oeuvre van de Braziliaanse kunstenaar Henrique Alvim Corrêa (1876-1910), die vooral gekend is omwille van de verbazingwekkende illustraties die hij maakte voor The War of The Worlds van H.G. Wells.

De tentoonstelling is gecureerd door Fernanda Pitta en Laurens Dhaenens.

Alvim Corrêa, die leefde en werkte in Brussel, illustreerde de gelimiteerde luxueuze Franse uitgave van H.G. Wells’ roman, die in 1906 werd uitgegeven in Jette door L. Vandamme. De tekeningen zetten beeldend kracht bij het futuristische verhaal dat gedetailleerd beschrijft hoe de aarde wordt bezet door een technologisch meer ontwikkelde samenleving, de Marsbewoners. Wells schreef The War of the Worlds in een tijd waarin het Britse Rijk reeds het grootste deel van Afrika had gekoloniseerd omwille van de natuurlijke rijkdommen. De auteur zag een provocerende analogie tussen sciencefiction en de geschiedenis van het kolonialisme en gaf het verhaal daarmee een sterk politieke ondertoon. In de inleiding beeldt hij zich in dat het Britse Rijk op en dag zou kunnen worden aangevallen door een volk dat zo verbijsterend wreed en technologisch zo machtig is als de Britse kolonisten aan de Tasmaanse inheemse bevolking moeten zijn verschijnen. Met zijn tekeningen brengt Corrêa Wells’ dystopie in beeld. Hij creëert een provocerend amalgaam aan wezens, machines en landschappen die een mix zijn van cartooneske humor, fin-de-siècle-gruwel en decadente sensualiteit. Corrêa’s unheimliche uitvindingen zijn mijlpalen in de beeldtaal van de sciencefiction en klinken tot op vandaag door in populaire cultuur.

In hun werk gebruiken de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Wendy Morris en Runo Lagomarsino, een in Zweden geboren kunstenaar van Argentijnse ouders in exil, de tekeningen van Corrêa als startpunt om te reflecteren over onderwerpen als kolonialisme, exploratie/invasie en de relatie tussen wetenschap en fictie. Ze nodigen het publiek uit om na te denken over hoe hardnekkig het koloniale narratief en koloniale kennis aanwezig zijn in ons dagelijks leven en werpen een licht op de creatieve processen die zich voltrekken binnen historiografie en wetenschap. De tentoonstelling kreeg vorm tijdens de COVID-19-crisis en richt zich daarom ook op het ‘onwaarschijnlijke’ dat vandaag plaatsvindt. Het publiek wordt uitgedaagd om het heden en de toekomst opnieuw uit te vinden, wat onlosmakelijk een nieuwe blik op het verleden vraagt. De tentoonstelling nodigt de toeschouwer met andere woorden uit om een eigen sciencefiction te creëeren.

Met haar werk onderzoekt Wendy Morris betekenissystemen die machtsstructuren doordringen en indoctrineren, met als doel ze weg te vagen of te vernietigen. Runo Lagomarsimo houdt zich veelal bezig met ideeën over hoe we kennis vergaren en spreken over conflicterende regio’s en de tijdsdimensies van macht.